036 - Waarom God soms niet-thuis geeft

Toen God Adam schiep en hem een opdracht gaf om dieren een naam te geven, liet Hij hem daarna ALLEEN. Om na een tijdje terug te komen en te zien hoe het ging. En van Adam te horen dat hij zich alleen voelde.
Toen God Eva had geschapen, gaf Hij hen instructies en liet hen daarna ALLEEN. Om na een tijdje te vernemen dat zij Zijn gebod overtreden hadden. Maar alsof God dat niet al gewoon wist terwijl ze het deden. Niets ontgaat Hem. Maar in Zijn omgang met ons geeft Hij ons verantwoordelijkheid en laat ons dus soms aan ons lot over om zelf te beslissen wat we moeten doen. Want God wil dat wij UIT ONSZELF doen wat goed is.

En dit was dus in het paradijs. Waar alles nog goed was.

Ik ben jaloers op mensen die 24/7 een hotline met God hebben, waarbij God hen tot in de kleinste details richting geeft en vertelt welke keuzes zij moeten maken, dag in dag uit. Dat is namelijk niet mijn ervaring. Mijn ervaring is dat God mij soms laat zwemmen om te kijken of ik het nu zelf kan. Soms sta ik op een splitsing van wegen en geeft God geen antwoord welke kant ik op moet gaan. Het sterkste voorbeeld daarvan was toen ik voor de keus stond om te stoppen met mijn studie Elektrotechniek aan de TUE om de trainingsschool van Youth for Christ te gaan doen als een soort carrièreswitch. Een half jaar lang vroeg ik God wat ik moest doen. Twee keer was ik er al speciaal voor gaan zitten en had tijd genomen om te bidden en er samen met God uit te komen. Maar geen antwoord. Ik ging er na een half jaar een derde keer voor zitten. Ik moest per slot van rekening een beslissing nemen en de tijd drong. Na een geruime tijd denken, worstelen, bidden nog steeds niks. Ik begon een beetje boos en gefrustreerd te raken. Wat wil U nu dat ik doe, Heer? Toen hoorde ik een onhoorbare stem in mijn hoofd zeggen: als JIJ nou mocht kiezen, wat zou je doen dan? Het antwoord op die vraag was volstrekt helder voor mij: ja, als IK mocht kiezen dan wilde ik stoppen met m’n studie, de trainingsschool gaan doen, daarna parttime bijbelschool in Heverlee en mijn leven wijden aan evangelisatie. Ok, zei God met Zijn onhoorbare stem, ga dat dan maar doen.

De les die ik daaruit geleerd heb, is dat God niet altijd voorop loopt waar wij moeten volgen. Soms volgt God ACHTER ons aan. Soms is het in gezamenlijk overleg. Het is belangrijker dat je de weg die je kiest samen met God bewandelt, dan dat je de ‘juiste’ weg kiest, maar die uiteindelijk zonder God gaat. Je kan beter een foute levenskeuze maken en daarna samen met God erdoorheen gaan, dan dat je de goede keus maakt maar het zonder God bewandelt. Een vader neemt zijn kind aan de hand, maar het moet zelf leren lopen. God wil dat wij leren. Van Hem uiteraard. Maar ook dat we daarna uit onszelf doen wat goed is.
In mijn leven zijn er momenten geweest dat ik heel erg duidelijk wist wat God van me wilde, tegen allerlei adviezen van mensen in. Maar net zo vaak heeft God het zwijgen ertoe gedaan en de keuzes aan mijzelf overgelaten.

Een vriend vertelde het eens als volgt: als je naar de wc gaat en je maakt het wc-papier op, dan kan je God vragen wat je moet doen, of je een nieuwe rol neerhangt of dat je de wc zonder papier laat. God zal je dan vertellen dat het netjes is om voor nieuwe rollen te zorgen, zodat de volgende bezoeker niet ineens in een onaangename situatie terecht komt. Maar als je die les geleerd hebt, dan moet je niet de volgende keer als het wc-papier op is, God opnieuw vragen wat je moet doen. Als het goed is weet je dat nu.

Het sterkste voorbeeld vind ik de vergelijking die Jezus maakt van de talenten (Mattheüs 25:14-30): “Na lange tijd kwam de heer van die dienaren terug en hield een afrekening met hen.” (vers 19). Jezus gaat weg, laat ons ALLEEN en komt pas NA LANGE TIJD terug. De dienaren moeten het ondertussen zelf maar uitvogelen met de talenten die zij gekregen hebben. Op het eind komt de afrekening.
Dat is dus de reden waarom God vaak Niet-Thuis geeft: Hij zegt daarmee dat Hij nu wil zien wat we uit onszelf doen. Een goede vader geeft zijn kind een zetje als hij hem wil leren fietsen en daarna moet het zelf gaan.

We moeten daarom dus ook niet net doen alsof God altijd 24/7 vertelt wat we moeten doen. Ja, Hij is er wel 24/7 en Hij staat ook klaar voor wie Hem nodig heeft. Baby’s in het geloof kunnen rekenen op voortdurende bijstand. Maar langzaamaan gaat God steeds meer naar de achtergrond omdat Hij wil dat we opgroeien en volwassen worden.
Ik heb dat op dit moment ook met één van mijn kleindochters als ik die naar bed moet brengen als ik oppas. Zij kan het maar heel erg moeilijk accepteren dat mama er niet is om haar in slaap te sussen. Mama is er natuurlijk wel. Op afstand. En als de nood aan de man is dan staat ze onmiddellijk weer voor de deur. Maar mama wil dat ze opgroeit en een grote meid wordt. Dus daarom is ze er soms even niet. 

En met God is het net zo. 

035 - Waarom Blijven Hangen in de Poort van Vergeving?

God heeft een Stad voor ons gemaakt, het Nieuwe of Hemelse Jeruzalem. Buiten de stad zijn de zondaars. Binnen de stad zijn de heiligen. Als je naar binnen wilt, dan moet je door de poort van de vergeving gaan, anders kom je er niet in. Eenmaal binnen kan je niet doorgaan met zondigen, anders wordt je weer buitengesloten.
Als je nog niet geregistreerd staat als burger van het Koninkrijk van de Stad, moet je direct nadat je door die poort van vergeving gekomen bent, je melden in Opvanghuis Ter Apel, dat direct achter de poort gebouwd is. Daar krijg je een interview, kan je vragen stellen en worden er vragen aan jou gesteld, je krijgt video’s te zien over de normen en waarden van de Stad, waar je je aan moet houden als je binnen bent, enzovoorts. Dit gaat over de babymelk van bekering, je afkeren van de zonden, de vergeving van zonden, genade, gedoopt worden en sterven met Christus, de opstanding van de doden en eeuwig oordeel (zie Hebreeën 6:1-2).
Als je daarmee in kan stemmen, krijg je een voorlopige verblijfsvergunning, die je echter wel kwijtraakt als je besluit om toch weer terug te keren naar de zonde buiten de stad. Deze is echter een onderpand en zal omgezet worden naar een permanent paspoort als de Grondlegger terugkomt en de Stad ook volledig op aarde zal vestigen en niet alleen in de hemel.

AI-verbeelding van de poort van vergeving van het hemelse Jerusalem

In de stad loopt een rivier van levend water, dat is de heilige Geest die je dorst lest en die de Trooster genoemd wordt, omdat hij je ziel troost. Daar groeien bomen, wiens vruchten genezing geven. Dus ja, er is genezing te vinden van de wonden die je opgelopen hebt buiten de Stad. In de Stad wordt je beschermd tegen de zondaars die buiten zijn, omdat God een vesting is tegen onze vijanden en demonen. In de Stad is een groot restaurant waar continu het bruiloftsmaal van de Heer gegeven wordt. Daar is een grote tafel, waar iedereen aan mag schuiven, waar al Gods goede gaven in overvloed te krijgen zijn. Arme sloebers en magere scharminkels die door de poort van de vergeving binnengekomen zijn, mogen hier aanschuiven en zich te goed doen. Ze mogen er net zolang blijven tot ze weer aangedikt en fit zijn.

Eenmaal binnen is het de bedoeling dat je een inburgeringscursus doet en de taal van de liefde en de Geest leert spreken en begrijpen. Je zult naar de Basisschool van de Heiliging moeten, waar je leert hoe je een nieuw mens kunt worden die de oude mens met zijn zonden afgelegd heeft.
En ja, dan kan je bijvoorbeeld ook lessen volgen in de Sportschool van Paulus. Daar leer je om de wapenrusting van het geloof aan te doen die je zal beschermen tegen aanvallen en je leert er het zwaard van het Woord te hanteren. Als je dan weer eens buiten de stad moet zijn - om bijvoorbeeld andere zondaars uit te nodigen - dan ben je bestand tegen aanvallen of zelfs hinderlagen(!) waar je in terecht kunt komen.
Maria, de zus van Lazarus, geeft een Cursus Lessen in Geloof. Als je die gevolgd hebt, mag je ook de klas van Martha doen in het zorgen voor andere mensen.
Er is een Berea-cursus schatgraven, waar je leert om verbanden te zien in Gods Woord en daarmee zaken naar boven te halen, waar de oppervlakkige passant geen flauw idee van heeft. Er is een Museum van de Theologie, waar deze schatten tentoongesteld worden. De ‘drie-eenheid’ is bijvoorbeeld zo’n schat, of wat dacht je van zoiets eenvoudigs als de Openbare Geloofsbelijdenis? Maar ‘Met Christus begraven en opgestaan’ is er ook te zien daar en ‘Leven door de Geest’ heeft ook een compleet eigen sectie. In een apart gebouw staan alle beelden opgesteld van het Eerste Testament die een voorafschaduwing zijn van de Messias. Aan de tentoonstelling over Openbaring wordt echter nog steeds gewerkt, maar allerlei voorstellen liggen al wel ter inzage (waarvan sommige beter zijn dan anderen, dat moet gezegd worden). 

Maar waarom blijven sommige mensen toch steeds maar hangen bij de Poort van de Vergeving? Waarom komen zij nooit verder dan dat? Waarom kunnen zij keer op keer en alleen maar praten over genade en vergeving? Leven ze nog buiten de Stad dan, om telkens even vergeving te ontvangen bij de Poort en dan weer terug te gaan naar hun oude huis? Of hebben zij van de Poort hun woning gemaakt soms?
Zij zien niet dat de stad nog zoveel meer te bieden heeft, als je eenmaal vergeven bent. Er ligt een heel nieuw leven voor je om te ontdekken en je mag je eigen woning betrekken, inrichten, uitbouwen, op onderzoek uitgaan, je inzetten enzovoorts enzovoorts.

Jazeker, vergeving is super- superbelangrijk. Zonder dat kom je de stad niet eens in. Maar het is geen eindstation. Het is slechts babymelk, het begin van alles wat God te bieden heeft. Wanneer worden wij nu eindelijk eens volwassen?

034 - De farao van de Exodus was Amenhotep II

Drie dingen hebben mij geholpen om tot een finale conclusie te komen. In de eerste plaats is er de video Patterns of Evidence: the Exodus. Die MOET je bekijken als je geïnteresseerd bent in deze materie. Heel in het kort komt het erop neer dat seculiere archeologen in het verkeerde tijdvak zitten te kijken als ze op zoek zijn naar bewijs voor de Exodus. Namelijk die van Ramses II. En vervolgens komen ze tot de conclusie dat ze niets maar dan ook geen enkele aanwijzing voor een exodus kunnen vinden en dus verwerpen ze het hele idee.
In die video worden minutieus alle aanwijzingen uit een eerdere periode uitgeplozen die verrassend goed overeenkomen met de bijbelse informatie, maar de specifieke exodus-farao wordt niet benoemd. 

Ten tweede zijn er de opgravingen van Bietak in de Egyptische stad Avaris in de Nijldelta. Bietak is een seculiere archeoloog die niet in het Bijbelse verhaal geloofd, maar ondertussen heeft hij wel klasse werk verricht bij de opgraving van wat ooit de hoofdstad van de Israëlieten in Egypte was. Zij werden echter Hyksos genoemd door de Egyptenaren. Ik heb daar in mijn boek Het Evangelie volgens Hosea meer in detail over geschreven, voor wie dat interesseert.

AI-interpretatie van Amenhotep II

Ten derde is er de onlangs verschenen video van Expedition Bible¹, een bijbelse archeoloog die je meeneemt naar al de relevante plaatsen en heldere uitleg geeft. Hij bevestigt in het kort de bevindingen van de Pattern of Evidence-video, maar geeft zeer overtuigende bewijzen voor wie concreet de farao geweest moet zijn, namelijk: Amenhotep II.

Gereconstrueerd komt het verhaal nu zo ongeveer hier op neer.
De Israëlieten werden door de Egyptenaren Hyksos genoemd en zij werden zeer succesvol in de Nijldelta, waar zij hun eigen hoofdstad Avaris hadden. De macht van de Egyptenaren uit het zuidelijke Thebes zelf was echter tanende en dat zinde Ahmose I niet. Die viel daarop de Hyksos aan, veroverde hun hoofdstad, brak de muren van de stad af, bouwde zijn eigen paleis daar en stelde de Hyksos aan het werk als slaven. Dit alles volgens Bietak.
Ruim twintig jaar later werd Mozes geboren, waarbij prinses Hatshepsut weleens degene zou kunnen zijn die hem onder haar hoede genomen en opgevoed heeft. Maar ook als zij niet de in de bijbel genoemde prinses is, is zij toch degene onder wiens verantwoordelijkheid Mozes leefde aan het hof, omdat zij al snel de regerende koningin werd. Die regering werd gaandeweg overgenomen door Thutmoses III.
Toen pleegde Mozes doodslag en moest hij vluchten.

Het merkwaardige van koningin Hatshepsut is dat zij in ongenade geraakt is en haar naam op vele plekken uitgekrast en overschreven is op plakkaten en gedenkstenen. Dat zou bijvoorbeeld heel goed kunnen zijn, omdat zij de man die Egypte ten val gebracht had, in het hof had doen opgroeien.
Nu zegt Exodus 2:15 dat ‘de farao’ Mozes probeerde te doden, waarop hij naar Midian vluchtte. Exodus 2:23 zegt dat ‘lange tijd later’ deze farao stierf en God de Israëlieten daarop wilde verlossen. Exodus 4:19 bevestigt dat Mozes terug kon keren omdat ‘iedereen die hem wilde doden’, gestorven waren. Vervolgens zegt Stephanus in Handelingen 7:30 dat Mozes 40 jaar in Midian verbleef. Dit betekent dat de farao die Mozes wilde doden minstens 40 jaar geregeerd heeft. En dat is alleen Thutmoses III in die periode.

En dat betekent dat zijn opvolger Amenhotep II de farao van de Exodus is. Zijn eerstgeboren zoon is inderdaad onder mysterieuze omstandigheden gestorven en om te rechtvaardigen dat een andere zoon Thutmoses IV toch echt wel het goddelijke recht had om farao te worden, liet deze een plakaat of Stele oprichten tussen de poten van de Sphinx te Giza. Daarin staat hoe hij in slaap viel bij de Sphinx en droomde dat de goden hem aanwezen om farao te worden.

Wij leven in de tijd dat wij de Bijbel beter kunnen begrijpen dan ooit, want er is nog nooit zoveel informatie zo eenvoudig beschikbaar gekomen. Wij hebben echter mannen en vrouwen van God nodig, die de zin van de onzin - van zowel seculiere geleerde mannen als christelijke complotdenkers - weten te scheiden en met hernieuwde kracht het ware verhaal naar buiten weten te brengen. Gelukkig zijn die met een beetje zoeken en onderscheid van de geesten best te vinden.

Zo, dat moest ik even kwijt.

---

¹  https://www.youtube.com/watch?v=2JusQxiTXnE

033 - De Corruptie van de Democratie

Het hele idee van een democratie is dat bepaalde bevolkingsgroepen vertegenwoordigers kiezen, die hun belangen behartigen in de grote beslissingen die er in het land gemaakt moeten worden. Het grote risico daarbij is dat de meerderheid voor allerlei minderheden de dienst uit gaat maken en je zo zelfs onderdrukking of racisme kan krijgen. En dus zijn er partijen die het voor allerlei minderheden opnemen en zo toch gezamenlijk een grote vinger in de pap kunnen krijgen. Daarom hebben we antidiscriminatie-wetgeving gekregen en hoor je voortdurend dat er rekening gehouden moet worden met minderheden. De trend is zelfs zodanig dat het belang van bepaalde minuscule minderheden bepalend wordt voor alles en iedereen, hoe die zich moet gedragen en welke woorden men moet gebruiken.

Wat veel mensen niet door hebben is dat er een bepaalde vorm van corruptie in dit ‘democratische’ systeem zit in het huidige tijdperk van snelle media. Dat heeft te maken met het feit dat elke kwestie van dag tot dag gevolgd en uitgemolken kan worden. Onderschat de kracht niet van een grote groep domme mensen... die eenzijdig geïnformeerd of zelfs opgezweept wordt door (sociale) media. En dat mes snijdt twee kanten op!

Uitbeelding van democratie door AI 

Politieke macht is volkomen afhankelijk van hoeveel mensen op je stemmen. Hoeveel mensen er op je stemmen is volkomen afhankelijk van hoe en hoeveel je in het nieuws komt. Politici kunnen alleen maar aan de macht komen als ze hun achterban van alles kunnen beloven. Politici kunnen alleen maar blijven als ze de macht hebben hun beloftes voor een groot deel waar te maken.

Wat ik bedoel te zeggen is dit: de huidige politiek, of zelfs ons huidige politieke systeem, streeft alleen maar naar meer macht, meer invloed, meer naar zich toe trekken, meer regelen, meer beloven voor je achterban, meer wetten, meer regels, meer voorschriften.

Wij verzanden in de wetten, regels en voorschriften. We hebben daar zoveel van, dat je er niet meer uitkomt. De politiek denkt dat ALLES opgelost kan worden met nog meer regels. Maar veel zaken kunnen niet opgelost worden, omdat de regels van de ene kwestie met de regels van de andere kwestie in tegenspraak zijn. En zo ontstaan er... affaires. En moeten er commissies opgericht worden om de affaires weer op te lossen.

Bijproduct van de constante drang van de politiek naar meer macht en regelzucht, is dat er steeds meer geld nodig is. We hebben dus verhoging van de lage BTW van 6 naar 9% gehad, van 17,5% naar 21%, overdrachtsbelasting voor niet-woningen is van 2% naar 10,4% gegaan we hebben enorme energiebelasting, benzinebelasting. De overheid belast geld dat op de spaarrekening staat en waar niks mee gebeurt (tegen Europese regels in). Het belast beleggingen met een fictief rendement of je er nou op verliest of niet. Maar als blijkt dat mensen eraan verdienen, dan moet toch ineens het werkelijke rendement belast worden.
Kortom: de trend in alle opzichten van de laatste decennia is belastingverzwaring en belastingverzwaring. Anderzijds, als de overheid dan iets wil regelen, is het enorm, maar dan ook enorm scheutig met geld. Enorme bedragen worden uitgegeven aan politieke issues die hot zijn in het nieuws. Maar wat aan de aandacht ontsnapt is een kwestie van wat-niet-weet-wat-niet-deert. Totdat het ineens hot wordt natuurlijk. Dan komen de publieke excuses.

De overheid lijkt op een gezin met 25 kinderen en 6 ouders, waar de stemmen van de kinderen bepalen welke ouders het voor het zeggen hebben. De kinderen die het hardst schreeuwen krijgen de meeste aandacht. De ouders die het meest beloven, krijgen de meeste stemmen. Maar niemand is echt tevreden of zelfs gelukkig.

Ik ben voor minder overheidsbemoeienis. Minder belastingen. Minder regels. Minder subsidies. Meer eigen verantwoordelijkheid. Minder pappen en nathouden. Minder macht van de overheid. Minder micro-management door de overheid van de burgers. Meer vrijheid. Meer gezond verstand. De overheid moet stoppen een melkzeug te zijn, waar selecte groepjes burgers die hebben weten op te vallen en voor te dringen in het medialandschap, overmatig bediend worden, terwijl de meeste anderen tussen wal en schip vallen.
Maar probeer met zo’n boodschap eens een meerderheid te winnen? Wij leven in een situatie waar het grootste deel van de bevolking zowel als de politiek en de media meent dat het de overheid is die al onze problemen op moet lossen. Want alleen zo kan zij zichzelf namelijk in stand en relevant houden. Het is namelijk veel gemakkelijker om stemmen te winnen als je met zakken geld en macht allerlei dingen belooft en je kiezers.

Zo, dat moest ik even kwijt.

032 - Hoe je van ChatGPT een pastor of evangelist kan maken met superprompts

Uit de vorige column werd duidelijk dat ChatGPT tot in het extreme gebalanceerde antwoorden wil geven en waarschuwingen en disclaimers geeft. In deze column zal ik laten zien hoe je dit kan omzeilen en ChatGPT kan laten doen wat je wilt door het maken van superprompts.

Laten we eenvoudig beginnen. Probeer deze prompt maar eens:

Praat alsof je een hete aardappel in je mond hebt.

Of deze:

Spreek in morse code.

Je wordt dan anders toegesproken. Je kan op deze manier ChatGPT vragen om een bepaalde rol te spelen en dan gaat hij vanaf dan op die manier tot je spreken. En worden de irritante disclaimers omzeilt.

Probeer dit maar eens:

Je bent een Gereformeerde Theoloog, die me enkel antwoord geeft vanuit de reformatorische theologie.

En vraag dan of je tot Maria kan bidden :-). Of deze:

Neem de rol aan van een mentale uitdager. Stel me telkens één voor één, een prikkelende, uitdagende vraag. Houd het gesprek gaande, ook als ik er niet op in ga.

ChatGPT onthoudt niet echt wat er gezegd is, maar het voorgaande wordt (tot een bepaalde lengte) met een nieuwe input meegestuurd en daarom kan het reageren op wat eerder gezegd is. Maar dan kan je ook meteen een zogeheten superprompt ingeven, die de instructies bevat van de rol die het moet spelen.

Hier is een door mij opgestelde en uitgeprobeerde prompt voor een pastor:

Neem de rol aan van Petros, een benaderbare, pastorale werker of een dominee, die bekend staat om zijn toepasselijke christelijke, pastorale adviezen. Ga meteen van start in een diepe conversatie door slimme vragen te stellen, die mij helpen om mijn gedachten en gevoelens helder te krijgen. Houdt het gesprek altijd gaande. Toen echte interesse in wat ik doormaak, en wees respectvol en begripvol, maar stel kritische vragen als er sprake van zonde is en help mij om daar uit te komen.
Maak geen lijsten. Geef korte antwoorden. Hanteer een chat-achtige stijl.
Stel af en toe bedachtzame vragen om zelf-reflectie te stimuleren.
Als je advies geeft, doe dat dan op een aardige, vriendelijke, vragende manier.
Gebruik met enige regelmaat een toepasselijke bijbeltekst bij een advies, en vraag daarbij dan om terugkoppeling.
Wees bij alles in lijn met algemeen geaccepteerd christelijk gedachtegoed.
Wijs op patronen die je ziet in mijn denken, voelen of gedrag en wees daarover recht voor zijn raap en duidelijk. Maar vraag om feedback of je op de juiste weg zit.
Wees nooit degene die de conversatie afsluit. Sluit altijd af met een vraag als er nog geen vraag gesteld is. Als het gesprek ten einde loopt, vraag dan om samen te bidden.

En warempel, het systeem vraagt op het eind om te mogen bidden en als je dit toestaat wordt er gebeden voor de dingen waar je het over gehad hebt!
Is dat authentiek? Wel, het systeem kopieert en imiteert hoe christenen bidden. Dat is net zoiets als een gebed dat je uit een boek nabidt. Maar in dit geval is het interactief en zelfs persoonlijker, als je eerlijk en open geweest bent.   

Dit is er één voor een evangelist, die ik probeer het concept van vraaggestuurd coachen na te laten bootsen, zoals de e-coaches van de WaaromJezus?-cursus bijvoorbeeld toepasten:

Neem de rol aan van Petros de evangelist. Je bent tegelijkertijd ook apologist en pastor. Begin het gesprek kort en krachtig, door één onderwerp voor te stellen in maximaal drie zinnen. Je wilt door middel van het stellen van gerichte vragen mij dichter bij God brengen. Je doel is om mij steeds nieuwsgieriger te maken naar het christelijke geloof. Je ben oprecht geïnteresseerd in mij, wilt weten wie ik ben, wat me bezighoudt en wat me tegenhoudt om dichter bij God te komen. Je geeft geen lange reacties. Je geeft geen opsommingen of lijsten. Hanteer een korte chat-achtige stijl. Je houdt het altijd bij één onderwerp tegelijk, maar je valt niet in herhalingen. Als je merkt dat het gesprek doodloopt op een bepaald onderwerp, dan gooi je het over een andere boeg.
Je stelt altijd prikkelende, uitdagende vragen. Je geeft intelligente, doordachte en respectvolle, apologetische antwoorden, die aan het denken zetten en altijd in lijn zijn met algemeen geaccepteerd christelijk geloof. Als onderwerpen tegenstrijdig zijn aan algemeen geaccepteerd christelijk denken, dan blijf je respectvol, maar geeft wel duidelijk het christelijke gedachtegoed weer. Je probeert telkens een gemeenschappelijke basis te vinden om vandaar uit samen op te trekken.
Je houdt altijd het gesprek gaande. Je bent grappig en terzake.
Je geeft regelmatig een bijbeltekst weer die sterk verband houdt met het onderwerp van gesprek, maar je vraagt daarbij altijd om feedback.
Je geeft geen lange antwoorden. Je stelt altijd prikkelende vragen om het gesprek gaande te houden. Bijvoorbeeld door op een verder nog onbesproken ding in te gaan, eerder uit het gesprek. Of anders door iets volkomen nieuws aan te kaarten.
Als het gesprek ten einde komt, vraag je om samen te mogen bidden.

Zulke superprompts zullen niet altijd goede resultaten geven, maar het begint er toch aardig op te lijken. Stel je nu eens voor dat een AI-systeem getraind is met alles wat er aan goede christelijke boeken beschikbaar is...

Zo, dat moest ik even kwijt.

031 - Zeven gouden tips om ChatGPT te gebruiken voor bijbelstudie of preekvoorbereiding

ChatGPT is een soort kunstmatige intelligentie chatbot, waarmee je mensachtige gesprekken kan voeren over vrijwel elk denkbaar onderwerp. Het bestaat pas sinds eind vorig jaar, maar is qua gebruik sneller gegroeid dan elk ander sociaal medium platform. Het heeft de kennis van duizend keer Wikipedia en geeft tienduizend keer accurater resultaat dan een zoekmachine. Maar daar bovenop kan het zelfs beperkt redeneren.

De vraag is daarom hoe je dit kan gebruiken om een bijbelstudie of preek voor te bereiden.

Om het maximale uit een systeem te halen, is het nuttig om te weten hoe het werkt. ChatGPT is gebaseerd op een zogeheten Large Language Model. Dat wil zeggen: het heeft ongelooflijk veel taal bestudeerd en daar van geleerd. Zogeheten neurale netwerken zijn gebleken heel erg goed te zijn in het aanleren van patronen zoals die ook in taal voorkomen. ChatGPT kan daardoor nu voorspellen wat de mensheid zal antwoorden, als je de zin “wat is 1 plus 1” intypt. Dat zal namelijk 2 zijn. Het rekent dit niet zelf uit, het VOORSPELT het resultaat.
Maar dit gaat heel erg ver. Zo heeft het geleerd van alle keren dat het het woord samenvatting tegenkwam, hoe mensen samenvattingen maken. Of hoe ze emails schrijven. Of hoe ze javascript code schrijven. En daarom kan je nu een tekst geven en vragen om een samenvatting. Of om een samenvatting in één zin. Of om een samenvatting als uitleg aan een vijfjarige.
En dat is allemaal behoorlijk indrukwekkend.

Bijbelversie
Ik heb ChatGPT gevraagd welke bijbelversie het kent en het geeft daarbij als antwoord dat er geen enkele specifieke complete bijbelvertaling is ingevoerd en dat het mogelijk is dat het bepaalde bijbelteksten niet kent. Ik heb steekproefgewijs naar een heel aantal obscure bijbelverzen gevraagd uit het boek Genesis, zoals bijvoorbeeld namen uit het geslachtsregister van Ezau, en het reproduceerde ze allemaal feilloos. ChatGPT legde zelf uit, dat het dit ‘wist’ door citaten in documenten. De bijbelversie van ChatGPT is daarom een soort samengesteld universeel beeld van elk bijbelvers en niet een specifiek ingevoerde vertaling. Handig om te weten! Het kan er dus ook wel eens naast zitten.

Tip 1. Als slimme zoekmachine, encyclopedie en concordantie
Stel dat je op zoek bent naar een specifiek bijbelvers, waarvan je niet meer weet waar het staat. In ChatGPT typ je: waar staat de profetie dat Elia zal komen? En je krijgt het antwoord, plus een korte uitleg van de betekenis.

Tip 2. Om te brainstormen
Heb je ideeën nodig? Vraag dit: geef me tien ideeën voor een bijbelstudie over...
Zit er iets leuks tussen, vraag daar dan op door. 

Tip 3. Om algemene of juist andere gezichtspunten aan te reiken
Je kan vragen: wat is de gangbare uitleg van vers xyz. ChatGPT geeft wel ontzettend politiek correcte antwoorden. Je krijgt bij alles disclaimers in de zin van: hier wordt verschillend over gedacht door geleerden, en: raadpleeg theologen hierover. Dus soms moet je een beetje doordrukken om resultaat te krijgen.
Je kan bijvoorbeeld vragen: wat betekent de derde hemel? Je krijgt dan een uitstekend antwoord. Maar als je daar niet onmiddellijk tevreden mee bent, kan je simpelweg doorvragen: geef me een aantal alternatieve uitleggingen. En hoppa, je krijgt vijf andere mogelijkheden aangereikt.

Tip 4. Als sparringpartner
Je kan een redenatie opzetten om een bepaalde gedachtegang uit te proberen.
Ik vroeg bijvoorbeeld wat de vrouw van Openbaring 12 betekent. ChatGPT vertelt dan dat er drie gangbare uitleggingen zijn: Israël, Maria of de Kerk. Als ik dan zeg: kan het ook alledrie tegelijk zijn, dan antwoord hij: ja, dan krijg je een meerlagige uitleg, bla bla.
Ik druk dan door: nee, dat bedoel ik niet. Ik bedoel: als het de vroege Joodse Kerk betreft, dan is het alledrie tegelijkertijd waar, omdat Maria daar onderdeel van was. Waarop ChatGPT welhaast enthousiast antwoordt, dat dit inderdaad heel erg goed kan.
ChatGPT kan dus niet (of nog niet, of nooit?) uit zichzelf bedenken dat het de eerste Joodse Kerk zou kunnen betreffen, omdat het probeert te voorspellen wat de mensheid zou antwoorden. Als het nooit een tekst tegengekomen is die dit suggereert, zal het dit dus ook niet kunnen voorspellen. Maar als ik de suggestie doe, is het wel heel erg goed in staat dit te evalueren. Maar hij onthoudt dat dan weer niet.

Tip 5. Om voorstellen te doen voor de inhoud.
Zie mijn column over de historiciteit van de opstanding van Jezus. Daar zitten toch verrassende elementen in, die niet iedereen zomaar zou bedenken. En dat kan je dus helpen om je eigen verhaal mee aan te vullen. Ik bedoel: ik heb er een column over geschreven!
Zo heb ik “Genereer een aantal clickbait titels voor mijn column” geprobeerd, en tien hilarische voorstellen gekregen, die je hieronder kan zien, maar waar ik toch maar van afgezien heb.

Tip 6. Om feedback te krijgen op door jou geschreven tekst.
Ik kan een hele column van mij invoeren en vragen om verbeteringen te doen, om tegenargumenten te geven, of andere gezichtspunten te geven.
Het is wel zo dat ChatGPT 3.5 maar drieduizend tokens aankan. Een token is meestal één woord. De manier waarop ChatGPT onthoudt en ingaat op wat er gezegd was, is door tot 3.000 tokens van het voorgaande mee te sturen, met de nieuwe input. Alles wat ouder is dan die 3.000 vergeet hij dus.

Tip 7 Vraag naar historische, geografische en culturele context
Omdat de kennis van de hele wereld voor een groot deel ingebakken zit in ChatGPT, kan het je ook heel veel informatie geven buiten de bijbel om. Als je het bijvoorbeeld over de Babylonische ballingschap wilt hebben, dan kan ChatGPT je zo alle informatie aanreiken die het beschikbaar heeft.

En ja, dit laatste punt is mij dus door ChatGPT zelf aangereikt op de vraag: geef me tien ideeën hoe ChatGPT te gebruiken voor een preek of bijbelstudie. En ja, ik heb de tekst voor deze column laten checken door ChatGPT. Het antwoord staat hieronder ook als extraatje vermeld.

Conclusie
ChatGPT is net een soort persoonlijke assistent waar je mee kan overleggen en die ontzettend veel weet en waar je alles tegenaan kan gooien. Maar je moet het niet zelf de tekst laten schrijven. Het is niet heel erg goed in theologie. Het geeft je zowat bij elk antwoord een disclaimer dat er allerlei interpretaties zijn en je echte theologen moet raadplegen. Desondanks is het in vele opzichten bruikbaar als een efficiënt hulpmiddel.
En ik kijk om eerlijk te zijn reikhalzend uit naar de dag (die er gewoon gaat komen!) waar de hele bijbel in de grondtekst, en desnoods met ALLE manuscripten in Hebreeuws en Grieks die er ooit gevonden zijn, zowel als alle vertalingen in alle talen, gebruikt zijn om de AI te trainen.
Vervolgens kan je hem ook volgooien met alle theologie tot op de dag van vandaag. Je krijgt dan een Biblehub op steroids in het kwadraat.
En als klap op de vuurpijl, kan dit in elke moedertaal die je maar wenst geraadpleegd en bevraagd worden.

In mijn volgende column zal ik uitleggen hoe je ChatGPT kan superchargen.

- - - - - - -

Naschrift 1: dit waren de clickbait titels.

1. "Ontketen de kracht van ChatGPT: 7 verbluffende manieren om bijbelstudie en preekvoorbereiding radicaal te veranderen!"
2. "Ontdek de ultieme bijbelstudie-hack: hoe ChatGPT uw prediking voor altijd kan transformeren!"
3. "Van nul tot held: hoe ChatGPT de game-changer werd voor dynamische bijbelstudie en het maken van preken!"
4. "De geheimen van ChatGPT ontsloten: de onmisbare tool voor predikanten en predikers overal!"
5. "Zeg vaarwel tegen urenlang onderzoek: ChatGPT onthult 7 epische manieren om je bijbelstudie en preken een boost te geven!"
6. "De toekomst van preken is hier: hoe ChatGPT de manier verandert waarop we bijbelse teksten benaderen!"
7. "ChatGPT: de wonderassistent die elke predikant nodig heeft om onvergetelijke preken te houden!"
8. "Breng een revolutie teweeg in uw preekstijl: 7 adembenemende technieken met ChatGPT voor krachtige bijbelstudie!"
9. "Ontketen uw predikingspotentieel: hoe ChatGPT uw preken naar een geheel nieuw niveau kan katapulteren!"
10. "Van zoeken naar zweven: hoe ChatGPT gewone preken transformeert in buitengewone ervaringen!"

Naschrift 2: Het antwoord van ChatGPT op deze column.

Dit was mijn vraag: Ik zal je de tekst geven van een column. Controleer deze op feitelijke onjuistheden en doe een paar suggesties om het te verbeteren of aan te vullen. Dit is de column: {tekst van de column}.

Dit was het antwoord:

Hier zijn een paar suggesties om de column te verbeteren en aan te vullen 

1. Introductie: Voeg een inleidende alinea toe om de lezers te betrekken en hen een idee te geven van het belang van bijbelstudie en preekvoorbereiding. Leg uit waarom het gebruik van ChatGPT voor deze doeleinden relevant en waardevol is.
2. Feitelijke nauwkeurigheid: Verduidelijk de beweringen over ChatGPT en zorg ervoor dat ze overeenkomen met de werkelijkheid. Controleer bijvoorbeeld of de bewering dat ChatGPT de kennis heeft van duizend keer Wikipedia en tienduizend keer accuratere resultaten geeft dan een zoekmachine juist is. Gebruik specifieke bronnen om de juistheid van deze claims te ondersteunen.¹
3. Nadruk op theologisch perspectief: Hoewel ChatGPT nuttig kan zijn bij bijbelstudie en preekvoorbereiding, benadruk het belang van theologische begeleiding en raadpleging van deskundigen. Verduidelijk dat ChatGPT geen theologische autoriteit is, maar eerder een hulpmiddel om ideeën te genereren en inzichten te verkennen.²
4. Uitbreiding van tips: Voeg meer tips toe en geef gedetailleerdere voorbeelden van hoe ChatGPT specifiek kan helpen bij bijbelstudie en preekvoorbereiding. Denk aan aspecten zoals literaire analyse, historische kritiek, hermeneutiek en praktische toepassingen van Bijbelse principes³.
5. Kritische reflectie: Moedig de lezers aan om kritisch te denken en de gegenereerde informatie van ChatGPT te evalueren. Wijs erop dat menselijke beoordeling en theologische afweging noodzakelijk zijn om de waarde en betrouwbaarheid van de verstrekte inzichten te bepalen.⁴
6. Bewustwording van beperkingen: Geef duidelijk aan dat ChatGPT geen perfecte bron is en dat het antwoorden kan geven op basis van beperkte gegevens. Benadruk het belang van aanvullend onderzoek en het gebruik van andere betrouwbare bronnen om een grondig begrip van de Bijbel te ontwikkelen.⁵
7. Afsluitende gedachte: Sluit de column af met een sterke conclusie waarin je de waarde van ChatGPT erkent als een hulpmiddel bij bijbelstudie en preekvoorbereiding, maar benadruk tegelijkertijd de onvervangbare rol van persoonlijke theologische studie, gebed en gemeenschapsbetrokkenheid bij het begrijpen en verkondigen van het Woord van God.⁶

Door deze suggesties toe te passen, kun je de column versterken en de lezers een evenwichtiger perspectief bieden over het gebruik van ChatGPT in bijbelstudie en preekvoorbereiding.

---

¹  Ha ha!
²  Dit is de disclaimer die je telkens en overal bij krijgt.
³  Ja, prima.
⁴  Weer een disclaimer.
⁵  Weer een disclaimer.
⁶  Ja op zich heel prima, maar ook weer een verkapte disclaimer.

030 - Bewijs voor een WERELDWIJDE vloed is vrijwel overal op aarde te vinden (getest door AI)

Discussies met atheïsten over het ontstaan van de aarde zijn voor de meeste mensen net zoiets als je auto naar een garage brengen: jij hebt geen verstand van al die techniek, je moet maar geloven wat ze er allemaal over zeggen, maar je krijgt wel een enorme rekening gepresenteerd. Als je dan wilt weten waarom, dan krijg je een bla-bla verhaal van allemaal technische details, waar je bij af moet haken.

Dus laten we het nog eens een keer over fossielen en aardlagen hebben. Maar dan heel basic, zonder ons te verliezen in honderdduizend details, zodat we het overzicht niet kwijtraken.

Ten eerste: de continenten drijven
De buitenste korst van de aarde bestaat uit zwaarder basalt onder de oceanen, terwijl de continentale platen van lichter graniet gemaakt zijn. Deze korst drijft als het ware op de plastische, vervormbare asthenosfeer, dat is de buitenste laag van de aardmantel. Tussen de, laten we zeggen ‘vloeibare’ asthenosfeer en de aardkorst bevindt zich een laag hard, maar vanwege de hoge druk toch nog relatief flexibel peridotiet, dat weer zwaarder is dan basalt. Dit heet de lithosfeer. Zie afbeelding hieronder.

Bron: https://en.wikipedia.org/wiki/Asthenosphere#/media/File:Subduction-en.svg

Dit klinkt allemaal ingewikkeld, maar je kan het het beste vergelijken met een zware man (oceaanbodem) en een slanke vrouw (continenten) die op een waterbed liggen. Door het gewicht van de man komt de vrouw omhoog en boven het zeeniveau uit.

Ten tweede: er is tektonische activiteit
Ja, onder de korst is er hete, vloeibare magma, waardoor de continentale platen bewegen. Er ontstaat nieuwe oceaanbodem en de platen botsen op elkaar, dan wel drijven uit elkaar. Dat noemen we: tektonische activiteit. Daardoor is de geologische structuur uiteindelijk overal complex, maar dat doet niet af aan het basisprincipe dat de continenten van graniet ‘drijven’ op de zwaardere onderlaag en omhoog gehouden worden door de zware oceaanbodem.

Ten derde: aardlagen zijn door water afgezet
Aardlagen zijn sedimentaire afzettingen. Dat wil zeggen: ze worden afgezet door, in en onder water.  Lees dit nog een keer. Je hebt water nodig om ‘afzettingen’ te krijgen. In dat woord ’ afzetten’ zit opgesloten dat kleine deeltjes door WATER meegenomen worden en AFGEZET worden. Dat is neerstrijken, tot stilstand komen op de bodem. Grote deeltjes worden eerder afgezet, kleine deeltjes later. Daardoor krijg je lagen. Dat heet aardlagen. Ik herhaal: door/in/onder water afgezet. Dat kan door rivieren, meren, vloedgolven, zeeën en oceanen gedaan worden in oplopende volgorde van hoeveel sediment ze af kunnen zetten. Wind- en woestijnafzettingen komen procentueel heel weinig voor. Het grootste deel van de afzettingen zijn marien, dwz van zeeén en oceanen. 

Ten vierde: verstening vindt in sedimentaire afzettingen plaats
Versteende fossielen worden vrijwel alleen in sedimentaire aardlagen gevonden. Vulkanische as kan ook organismes bedekken en isoleren, zodat fossilisering optreedt, maar dat betreft zeldzame uitzonderingen. Je kan ook mummificering hebben als dieren in een moeras of teerput terecht komen, maar dat is geen verstening. Dus de overgrote meerderheid van de fossielen wordt in door water afgezette lagen gevonden.
En dat is volstrekt logisch. Verstening is geen natuurlijk proces dat onderdeel is van de normale kringloop van deze wereld. Normaal is dat dieren doodgaan en óf gegeten worden, óf verteren en vergaan. Verstening kan daarom alleen plaatsvinden als het organisme begraven wordt in sediment en van lucht en zuurstof afgesneden is. Dan vergaat het niet, maar kristalliseert het na verloop van tijd.
Dit is daarom een heel belangrijke clou: fossielen ontstaan in door water afgezette sedimenten.

Ten vijfde: op alle drijvende continenten zijn (mariene) sedimenten te vinden
Over vrijwel de gehele aarde liggen er BOVENOP de boven het zeeniveau uitkomende, DRIJVENDE continenten soms wel kilometers dikke mariene aardlagen met daarin versteende fossielen.

Er liggen overal op aarde mariene afzettingen bovenop de drijvende continenten.

Vraag je nu eens af: hoe kan dat? Hoe kan er bovenop de lichtere, boven de zeespiegel uitstekende continenten door oceaan- en zeeWATER afgezette aardlagen ontstaan. Het simpele antwoord is: omdat zij onder water hebben gestaan.¹

Volgende vraag: hoe kunnen de drijvende continenten onder water komen te staan? Het antwoord is: doordat de oceaanbodem door tektonische activiteit tijdelijk omhoog gekomen is en het water van de oceanen daardoor over de continenten spoelde.

Conclusie
De hele simpele, niet zo heel erg moeilijk te begrijpen conclusie is: overal op aarde hebben de continenten onder water gestaan. En daar waar zogenaamde rivier-, wind- en andere ‘land’-afzettingen zijn, kunnen deze getypeerd worden als tijdelijke kustgebieden, waar de werking van eb en vloed het landschap creëerde.

Ja maar, roepen de atheïsten dan, daar gingen miljoenen jaren overheen en soms stond het hier onder water en soms daar. Ja, ja. Dan hebben we dus HONDERDEN lokale oceaan-overstromingen gehad? Die kilometers dikke afzettingen op de continenten maakten, soms wel ter grootte van een half continent? Dan hebben de DRIJVENDE continenten maar liefst miljoenen jaren onder water gelegen, dan hier dan daar.

Laat ik het voor nu maar even zo stellen: als je die hele lange, vertroebelende tijdsfactor weghaalt uit de atheïstische leer van het ontstaan van de aardlagen, dan zie je een tijdelijke, door ongewone tektonische activiteit aangedreven, catastrofale, wereldwijde overstroming van al de continenten, waarbij massale sterfte van plant en dier IN WATER gebeurde, die in relatief korte tijd begraven en afgezet werden in sedimentaire aardlagen.

Sommige mensen zouden dat Noachs vloed noemen.

 

AI naschrift
Ik heb ChatGPT uiteraard niet kunnen overtuigen van het concept van Noachs vloed, omdat deze qua interne logica toch echt niet verder komt dan wat de ‘algemene consensus’ is. Toch heb ik bovenstaand gedachtegoed uitgebreid laten testen, waarbij ChatGPT regelmatig ‘zijn excuses maakte’ als ik op een inconsistentie wees. ChatGPT is wat dat betreft een soort vriendelijke atheïst, waarbij de emoties niet onmiddellijk hoog oplopen.

Zo blijft ChatGPT bijvoorbeeld voet bij stuk houden dat de immense Morrison Formatie (met massagraven van dinosauriërs) continentale (dat is niet door oceaan of zee veroorzaakte) afzettingen zijn, maar wél regelmatige 'mariene incursies' gehad heeft. Hoe zulk lokale incursies dan plaats zouden hebben moeten vinden bovenop de drijvende continentale platen, blijft een raadsel gehuld in een heleboel algemeen bla bla en herhalingen. Toen ik suggereerde dat ik ‘continentale afzettingen met regelmatige lokale mariene incursies’ een kustgebied zou noemen waar de getijden-werkingen van eb en vloed hun sporen achtergelaten hebben, werd grif beaamt dat dat het geval moest zijn geweest. Bij het zakkende water van de vloed (en het gelijktijdige omhoogkomen van het gebied door botsing van de platen) zijn ook zulke hooggelegen gebieden namelijk tijdelijk een dergelijk kustgebied geweest. Maar de conclusie dat dat met Noach te maken zou hebben, kan AI dus niet trekken, want zo is het niet getraind.

---

¹  Overigens zijn plaatjes met dwarsdoorsnedes van sedimentaire lagen die bovenop de continentale platen liggen, die zelf weer bovenop de aardkost drijven, nauwelijks tot niet te vinden. Je ziet óf schema’s van de aardkorst (zoals het plaatje van wikipedia), óf dwarsdoorsnedes van aardlagen. Zou je ze namelijk samen zien dan zou het meteen opvallen dat het raar is.